سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

279

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

در ديندارى و بليات و مصيبات و نارساهايى كه انسان در مدت حياتش بر وى وارد ميگردد اگر با متانت و استقامت همراه گرديد روحانيت وى را بزرگ مىكند آن وقت لايق بهشت كه دار كرامت حق و محل سعداء و نيكوكاران است ميگردد خصوصا اگر صبر و خوددارى در راه دين باشد و به همين امتحان ميگردد اين است كه در قرآن مجيد فرموده أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ، وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ سوره عنكبوت آيه 1 و 2 . آيا مردم چنين گمان ميكنند كه مجرد اينكه گفتند ايمان آورديم از آنها قبول مىشود و آنها امتحان نميشوند اينطور نيست بايستى در معرض امتحان در آيند و ما محققا امتحان كرديم آنهايى كه پيش از شما بودند . و ديگر در مقام تسليت مؤمنين است كه شما گمان نكنيد كه فقط شما گرفتار بليات مىشويد تمام ملل دنيا گرفتار بودند زيرا كه دنيا دار بلاء و امتحان است . 3 - گوشزد مؤمنين مينمايد كه هر گاه در مورد بلاء و امتحان واقع شديد از خدا يارى بخواهيد كه به زودى مظفريت و فيروزى نصيب شما خواهد گرديد . يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ بعضى از مفسرين بروايت ابن عباس كه از عطا نقل مىكند چنين گويند مردى آمد نزد رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم و گفت من يك دينار مال دارم حضرت فرمود صرف خودت كن پس از آن گفت دو دينار دارم فرمود صرف عيالت كن گفت سه دينار دارم فرمود صرف خدمتگزارت كن گفت چهار دينار دارم فرمود صرف پدر و مادرت كن گفت پنج دينار دارم فرمود در راه خدا انفاق كن . حديث ديگر عمرو بن جموع پير مردى بود و مال بسيارى جمع كرده بود آمد خدمت حضرت رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم و گفت يا رسول اللَّه چه چيز انفاق كنم و بچه كس بدهم اين آيه فرود آمد . مفسرين گويند « ما » در قوله تعالى ما ذا يُنْفِقُونَ باعتبار نحو و اعراب در محل رفع است و مبتداء و ذا خبر اوست و بنا بر اين معنى چنين مىشود چه چيز است آن چيزى كه بايد انفاق شود ، يا اينكه گفته شود ، ذا ، در ، ما ذا ، موصوله و بمعنى